Adem en Stilte

LEONARD JAN KANIOK

Stilte en Adem

We verwarren stilte vaak met de afwezigheid van iets, bijvoorbeeld de afwezigheid van woorden, de afwezigheid van gedachten. Dat soort stilte ervaren we vaak als een gebrek en als het om woorden gaat, zelfs ongemakkelijk. Als er even geen gedachten zijn gaan we opzoek naar afleiding.

Stilte is echter niet een afwezigheid, maar een aanwezigheid. Als je onder alle omstandigheden die aanwezigheid, die stilte, kan herkennen, als alles wat de je doet voorkomt uit die stille aanwezigheid, ben je altijd thuis.

Die aanwezigheid is de oergrond van ons bestaan. Afleiding koppelt ons letterlijk los van de die oergrond, je vergeet de stille aanwezigheid en geeft de leiding uit handen. Afleiding is een vorm van afwezigheid, afwezigheid uit het hier en nu. Thuis zijn is aanwezig zijn, met je hele wezen aan staan, met je hele wezen in het hier en nu zijn. Zolang er afleiding is, bijvoorbeeld in de vorm van gedachten, bent je niet totaal aanwezig in het hier en nu.

Stilte kan je echter alleen ervaren als je volledig in het hier en nu bent, als denken, doen en alle andere activiteiten stilvallen. Dat is de puurste vorm van meditatie.

Om in het hier en nu te blijven, om te zorgen dat je niet afgeleid wordt, kan het fijn zijn om je aandacht bij iets te houden dat ook altijd en alleen in het hier en nu plaats vindt, namelijk je ademhaling.

Als je alleen je ademhaling gewaar bent wordt het vanzelf stil, aandacht kan maar op één plaats tegelijk zijn.

Voel gewoon hoe je adem je lichaam instroomt, vult en weer uitstroomt. Als je dat een paar minuten doet zal je zien dat het vanzelf stil wordt.

Adem en denkactiviteit hebben alles met elkaar te maken. Zuurstof activeert het denkproces. Als tijdens het mediteren je adem hoog en actief is zal het moeilijker zijn je gedachten rustig te krijgen. Als je je aandacht alleen bij het in en uit ademen kan houden zal je zien dat het ritme van je ademhaling vanzelf verandert en langzamer wordt. Je hoeft daar niets voor te doen en zeker niet te forceren. Het gaat vanzelf en als je ademfrequentie afneemt en in slow motion terecht komt zullen ook je gedachten afnemen.

Het was Boeddha die ons deze techniek van met aandacht ademen heeft gegeven het Vipassana en wordt veel gebruikt binnen mindfulness trainingen. Het is eigenlijk heel simpel en eenvoudig, als je tenminste aanwezig kan blijven.