Organisatie verhalen

Wat is een organisatie?
Een directie nodigde Nasrudin uit om hen te helpen bij het veranderen van hun organisatie.
“Wat is deze organisatie die u wilt veranderen en waarbij u mijn hulp wilt?” vroeg Nasrudin.
De voorzitter haalde het glossy jaarverslag van het bedrijf tevoorschijn, vol grafieken en foto’s van directeuren die de handen schudden van de werknemers. ”Dus u wilt dat ik dit verslag voor u opnieuw vormgeef?” vroeg Nasrudin, bereidwillig als altijd.
“Nee, nee,” kwam de financieel directeur tussenbeide, “dit is alleen bestemd voor de aandeelhouders. Kijk naar deze bedrijfsverslagen. Die laten het echte plaatje zien.”
Nasrudin bladerde het verslag door, alle pagina’s vol grafieken en cijferkolommen. “Dus, moet ik begrijpen dat uw organisatie bestaat uit cijfers die op papier allemaal keurig in rijtjes onder elkaar staan?” vroeg hij.
“Helemaal niet,” antwoordde de algemeen directeur. “Kijk eens naar dit overzicht van de organisatiestructuur. Daaruit kunt u aflezen hoe ons bedrijf in elkaar zit.”
“O,” zei Nasrudin en de directie dacht dat hij eindelijk met iets zinnigs zou komen. “Het bedrijf bestaat uit een stel blokken die met elkaar verbonden zijn door rechte lijnen en stippellijnen.”
De directeur personeelszaken zei wrevelig: “Goed, de organisatie is niet de propaganda, de boekhouding of de geschreven structuur. Ik begrip wat u probeert duidelijk te maken. In tegenstelling tot mijn collega’s begrijpen wij van PZ heel goed dat de organisatie in feite de mensen zijn. Als u wilt zal ik de parkeerplaats laten ontruimen en al onze vierduizend werknemers daar bij elkaar brengen. Dan zult u echt onze organisatie zien.”
“Dus,” zei Nasrudin, “uw organisatie is een grote menigte mensen, op een lege plek, die zich afvragen wat ze daar in godsnaam doen.”

 

Met welk doel?
De directie van een groot bedrijf werkte aan hun missionstatement.
“Wat is uw fundamentele doel?” vroeg Nasrudin.
“Onze missie is om voortdurend toenemende dividenden voor onze aandeelhouders te creëren,” verklaarden zij.
“Met welk doel?” vroeg Nasrudin.
“Zodat ze meer winst zullen maken die ze opnieuw in ons bedrijf willen investeren,” zeiden ze.
“Met welk doel? vroeg Nasrudin.
“Zodat zij meer winst maken,” zeiden ze en een beetje geïrriteerd.
“Met welk doel?” vroeg Nasrudin onverschillig.
“Zodat ze zullen herinvesteren en meer winst zullen maken.”
Nasrudin dacht hier even over na en bedankte hen voor hun uitleg.
Later die week hadden ze afgesproken om naar Nasrudin te komen om verder aan de missionstatement te werken. Ze troffen hem aan in de tuin, waar hij probeerde zijn ezel vol te proppen met haver.
“Wat doet u?” vroegen ze. “U geeft dat arme dier zoveel eten dat hij geen poot meer zal kunnen verzetten.”
“Maar dat is ook niet de bedoeling,” antwoordde Nasrudin. “Zijn doel is om mest te produceren.”
“Met welk doel?” vroegen ze.
“Omdat ik zonder mest niet genoeg haver op mijn kleine stukje grond kan verbouwen om dit gulzige beest te voeden.”

 

De cultuur veranderen
Nasrudin had een ontmoeting met de directie van een groot bedrijf. Ze vroegen hem hoe ze de cultuur van hun organisatie konden veranderen.
“Wat wilt u echt veranderen?” vroeg hij.
“De missionstatement, het bedrijfslogo, onze rituelen, enzovoort,” antwoordde nummer een.
“U klinkt als een filmster op haar retour die met behulp van plastische chirurgie haar populariteit tracht te herwinnen,” zei Nasrudin.
“Nee, nee,” zei nummer twee. “We willen ons gedrag veranderen, hoe we omgaan met de arbeiders op de werkvloer. We willen dat ze ons begrijpen.”
“Het klinkt alsof de filmster op haar retour spraakles wil nemen,” antwoordde Nasrudin laconiek.
“Mijn collega’s begrijpen het niet,” kwam nummer drie tussenbeide. “Het gaat veel dieper dan zij beseffen. We dienen onze denkrichting te veranderen, het perspectief van waaruit we naar problemen kijken.”
“Heeft de oude filmster een nieuwe bril nodig?”
“Dat is niet eerlijk,” wierp nummer vier tussenbeide. “Wat we tot op de bodem moeten uitzoeken is hoe het voelt om in het bedrijf te werken, de motivatie die ten grondslag ligt aan ons samenzijn.”
“Aha!” antwoordde Nasrudin, “ik begrijp dat de filmster op haar retour eindelijk heeft besloten dat de tijd rijp is voor psychotherapie. Maar, ze is evengoed een filmster op haar retour.”

 

De verpakking kopen
Nasrudin kreeg de uitnodiging om als onderdeel van een concurrerende offerte voor een grote consultancy opdracht een presentatie te houden voor de directie van een prestigieuze firma in de city. Een week later kreeg hij te horen dat het contract niet aan hem zou worden toegekend ondanks het feit dat hij duidelijk het beste inzicht had in het bedrijf en het beste voorstel voor verandering had gedaan.
“Ziet u,” zei de directeur personeelszaken, toen hij feedback gaf op zijn verkoopverhaal, “Ik ben bang dat uw hele manier van presenteren gewoon niet zo verzorgd was. U had een duur pak moeten dragen en een mooie presentatie moeten geven in plaats van die tamelijk verfomfaaide flip-over. Een mooie brochure zou ook zeker behulpzaam zijn geweest.”
Een halfjaar later nam het bedrijf uit de city opnieuw contact met hem op om te zeggen dat de consultants aan wie het contract was toegekend niet zo goed bleken te zijn als hun presentatie voorgaf en onlangs waren ontslagen. Ze vroegen Nasrudin of hij terug wilde komen en zijn ideeën opnieuw wilde presenteren, maar of hij dit keer alsjeblieft zijn beste pak wilde dragen.
Nasrudin, altijd bereid om anderen tegemoet te komen, keerde terug naar de directie in een nieuw krijtstreep pak en had al zijn ideeën gepresenteerd in een goed doordachte PowerPoint presentatie. Nasrudin overhandigde alle directieleden een exemplaar van een zeer glossy brochure waarin hij zijn ideeën had samengebracht. Het contract werd hem prompt toegekend.
De dag kwam waarop Nasrudin voor het eerst op het werk zou verschijnen voor zijn opdracht. De directie van de firma uit de city waren tamelijk geschrokken toen hij niet verscheen en in plaats daarvan een taxi een grote doos van Nasrudin afleverde.
De directeur personeelszaken belde Nasrudin om erachter te komen wat er gaande was. Nasrudin zei:
“Waarom verwacht u mij? U heeft heel goed duidelijk gemaakt dat u mij niet wilde aanstellen. Als u de doos openmaakt, zult u degene die u in dienst heeft genomen aantreffen.”
De directeur legde de telefoon neer en maakte de doos open. In de doos trof hij Nasrudins nieuwe kostuum, zijn PowerPointpresentatie en glossy brochure aan.

 

Herstructurering
Een middelgroot bedrijf had drie consulenten opgeroepen om hen te helpen met het herstructureren van de organisatie. Het probleem was dat geen van hen het eens kon worden of de herstructurering moest plaatsvinden op basis van functie, geografie of het soort klant, of uit hoeveel lagen de bedrijfsleiding moest bestaan of hoeveel functionele afdelingen er moesten komen. Nasrudins hulp werd ingeroepen om het conflict op te lossen. Nadat hij uitvoerig al hun toespraken waarin ze allemaal pleitten voor hun eigen briljante oplossingen had aangehoord, dacht hij even na. Toen vroeg hij om een grote taart en een mes.
De consulenten en directieleden keken verbaasd toe terwijl hij de taart eerst in stukken sneed en vervolgens probeerde hem horizontaal en daarna diagonaal door te snijden. Uiteindelijk keek hij op van zijn zeer smerige bord en zei:
“Het spijt me dat ik tot de conclusie moet komen dat als u al deze plannen aanneemt, u uiteindelijk zit opgezadeld met heel veel kruimels en heel veel rotzooi.”

 

Empowerment
“Hoe kan ik mijn personeel mondiger maken?” vroeg een topman uit een bedrijf tijdens een seminar dat Nasrudin leidde in een duur hotel.
Nasrudin keek hem recht aan en vroeg:
“Hoe heeft u dat zelf gedaan?”
De topman was een beetje onzeker over hoe hij deze vraag moest beantwoorden, maar zijn jarenlange ervaring met spreken in het openbaar en altijd een antwoord klaar hebben, betekende dat hij nu niet zou toestaan dat iemand hem te slim af was.
“Ik neem aan dat toen ik tot het middenkader behoorde ik zo gefrustreerd was over hoe de hoge bazen de zaak leidden, dat ik ervan overtuigd raakte dat ik het beter zou kunnen doen. Dus nam ik me voor om aan iedereen die het opmerkte zou laten zien dat ik het beter kon. Uiteindelijk gaven ze me promotie.”
“Goed,” antwoordde Nasrudin, “vertel me eens, nu de rollen zijn omgekeerd, wat is het? Frustreert u ze niet genoeg of merkt u het niet op wanneer ze u proberen te laten zien dat zij het beter kunnen dan u?”

 

“Bon appetit”
Nasrudin verdiende al snel heel veel geld als vermaard bedrijfsconsulent en net als veel rijke dwazen besloot hij om een cruise te gaan maken. De eerste avond van de reis kreeg hij een tafel toegewezen samen met een Fransman. Aan het begin van de maaltijd begroette de Fransman hem met: “Bon appetit”. Nasrudin dacht dat de Fransman zichzelf beleefd voorstelde, dus antwoordde hij met: “Mulla Nasrudin.” Ze hadden een prettige maaltijd. Maar de volgende ochtend begon het ontbijt met hetzelfde ritueel. De Fransman zei: “Bon appetit,” en Nasrudin, die nu dacht dat de Fransman een beetje doof moest zijn, zei iets harder: “MULLA NASRUDIN.”
Tijdens de lunch gebeurde hetzelfde en langzamerhand begon Nasrudin een beetje de kriebels te krijgen van wat hij beschouwde als een zeer onbenullige Fransman. Gelukkig raakte hij die dag aan de praat met een medepassagier die Frans sprak en een interculturele consulent en coach was. Hij kon Nasrudin uit de droom helpen en vertelde hem dat “bon appetit” een beleefde Franse uitdrukking was die betekende “smakelijk eten”. “Oh! Dank u wel,” zei de ingelichte en opgeluchte Nasrudin. De hele middag oefende hij terwijl hij op het dek van de boot heen en weer liep. Die avond ging hij heel trots aan tafel, lachte en zei tegen zijn nieuwe Franse vriend: “Bon appetit.”
“Mulla Nasrudin,” antwoordde de Fransman.

 

 

Het bedrijf omkeren
Na een zeer lange vergadering waarin de directie een strategie had ontwikkeld voor hun veranderde bedrijfsvoering, vroegen ze aan Nasrudin hoe lang het volgens hem zou duren om het bedrijf om te keren.
“Tja, dat hangt ervan af,” begon Nasrudin.
“Waarvan?” vroegen ze.”
“Van hoezeer u geniet van het uitzicht dat uw huidige positie u biedt.”

 

In vaders voetsporen
Nasrudin trad op als consulent tijdens een conferentie van monteurs.
“Waarom bent u monteur?” vroeg een consulent die op dat moment de conferentie toesprak aan een jonge monteur.
“Omdat mijn vader dat ook was,” antwoordde de nieuwkomer.
“En waarom was hij monteur?” vroeg de spreker vervolgens.
“Omdat zijn vader dat ook was.”
“Vertel me dan eens, wat zou u zijn geworden als uw vader en de vader van uw vader allebei gek waren geweest?” vroeg de spreker spitsvondig, waarmee hij de lachers op zijn hand had
De jonge monteur keek beteuterd, alsof hij in de val zat, toen Nasrudin, die dacht dat hij het goede antwoord wist, hem te hulp kwam en riep: “Consulent.”